Luật Bóng Đá 5 Người (Futsal) Mới Nhất: Cẩm Nang Toàn Tập

Bóng đá 5 người, hay còn gọi là futsal, là một trong những hình thức bóng đá phong trào phổ biến nhất tại Việt Nam. Tuy nhiên, để thực sự tận hưởng và thi đấu công bằng, việc nắm vững Luật Bóng đá 5 Người theo chuẩn FIFA là điều vô cùng cần thiết. So với sân 11, futsal có những quy định riêng biệt về số lượng cầu thủ, cách thay người, các lỗi và hình thức xử phạt. Bài viết này sẽ cung cấp một cẩm nang chi tiết và dễ hiểu nhất về luật thi đấu futsal, giúp bạn tự tin hơn khi ra sân. Các quy định này có nhiều điểm khác biệt so với luật bóng đá 7 người.

I. Cầu Thủ và Trang Phục Thi Đấu

1. Số Lượng Cầu Thủ

• Bắt đầu trận đấu: Mỗi đội phải có đủ 5 cầu thủ trên sân, bao gồm 1 thủ môn.
• Trong trận đấu: Nếu một đội có ít hơn 3 cầu thủ trên sân (do bị truất quyền thi đấu), trận đấu sẽ bị dừng lại.

2. Quy Định về Thay Người

• Bất kỳ cầu thủ nào cũng có thể thay thế cho thủ môn, nhưng phải báo trước cho trọng tài khi bóng dừng và phải thay đổi trang phục theo đúng quy định.
• Xử phạt khi thay người sai luật:
  • Nếu cầu thủ dự bị vào sân trước khi đồng đội ra khỏi sân hoàn toàn, trọng tài sẽ dừng trận đấu, cảnh cáo cầu thủ vào sân và cho đội đối phương hưởng quả phạt gián tiếp tại nơi bóng dừng.
  • Cầu thủ phải ra vào sân trong “khu vực thay người” của đội mình. Nếu vi phạm, cầu thủ sẽ bị cảnh cáo và đội đối phương được hưởng quả phạt gián tiếp. Đây là một trong những điểm khác biệt lớn so với luật thay người trong bóng đá truyền thống.

3. Trang Phục Bắt Buộc

• Trang phục cơ bản: Áo thun (có số riêng biệt), quần đùi, bít tất dài, bọc ống quyển và giày.
• Giày: Chỉ được sử dụng giày bằng vải, da mềm hoặc giày thể thao có đế cao su mềm. Mang giày là bắt buộc.
• Vật dụng nguy hiểm: Cầu thủ không được mang bất kỳ vật gì có thể gây nguy hiểm cho người khác.
• Thủ môn: Được phép mặc quần dài và phải có màu áo khác biệt với các cầu thủ khác và trọng tài.
• Bọc ống quyển: Phải được bít tất che kín hoàn toàn và làm từ vật liệu bảo vệ hiệu quả (cao su, nhựa, xốp).

II. Trọng Tài và Các Quan Chức Trận Đấu

1. Trọng Tài Chính (Luật V)

Trọng tài chính là người có quyền lực cao nhất trên sân, mọi quyết định của họ đều là cuối cùng.

• Nhiệm vụ chính:
  • Đảm bảo áp dụng đúng Luật Bóng đá.
  • Ghi nhận mọi diễn biến trận đấu.
  • Theo dõi thời gian thi đấu (nếu không có thư ký bấm giờ).
  • Có quyền dừng trận đấu vì bất kỳ lý do gì (vi phạm luật, chấn thương nghiêm trọng, sự cố bên ngoài).
  • Cảnh cáo hoặc truất quyền thi đấu cầu thủ có hành vi bạo lực, phi thể thao.

2. Trọng Tài Thứ Hai (Luật VI)

Hoạt động ở phía đối diện trọng tài chính và có quyền hạn tương đương, trừ khi có sự bất đồng quan điểm thì quyết định của trọng tài chính sẽ được ưu tiên.

• Nhiệm vụ bổ sung:
  • Theo dõi thời gian phạt 2 phút của cầu thủ bị truất quyền.
  • Giám sát quy trình thay người.
  • Theo dõi thời gian hội ý 1 phút.

3. Thư Ký Bấm Giờ và Trọng Tài Thứ Ba (Luật VII)

Đây là hai vị trí bắt buộc trong các trận đấu quốc tế.

• Nhiệm vụ thư ký bấm giờ:
  • Quản lý thời gian thi đấu chính thức (dừng đồng hồ khi bóng ngoài cuộc).
  • Theo dõi thời gian hội ý và thời gian phạt 2 phút.
  • Báo hiệu kết thúc hiệp đấu.
  • Theo dõi 5 lỗi tổng hợp đầu tiên của mỗi đội trong mỗi hiệp.
• Nhiệm vụ trọng tài thứ ba:
  • Hỗ trợ thư ký bấm giờ, ghi chép các lỗi tổng hợp.
  • Ghi lại thông tin về bàn thắng, thẻ phạt.
  • Có thể thay thế trọng tài chính hoặc trọng tài thứ hai nếu họ không thể tiếp tục làm nhiệm vụ.

III. Diễn Biến và Thời Gian Trận Đấu

1. Thời Gian Thi Đấu (Luật VIII)

• Thời gian chính thức: Một trận đấu futsal gồm 2 hiệp, mỗi hiệp 20 phút.
• Thời gian nghỉ: Giữa hai hiệp không quá 15 phút.
• Hội ý: Mỗi đội được quyền hội ý 1 lần trong mỗi hiệp, kéo dài 1 phút. Đội yêu cầu hội ý phải đang kiểm soát bóng. Nếu không dùng trong hiệp 1, quyền hội ý đó sẽ không được cộng dồn sang hiệp 2.

2. Bắt Đầu và Bắt Đầu Lại Trận Đấu (Luật IX)

• Giao bóng: Trước trận đấu, trọng tài tung đồng tiền để xác định đội chọn sân hoặc giao bóng. Bóng được đặt ở trung tâm sân và phải được đá về phía trước. Các cầu thủ đối phương phải đứng cách bóng ít nhất 3m. Bàn thắng có thể được ghi trực tiếp từ quả giao bóng. Đây là quy tắc cơ bản trong luật giao bóng trong bóng đá.
• Thả bóng chạm đất: Khi trận đấu phải tạm dừng vì lý do không quy định trong luật, trọng tài sẽ thực hiện “thả bóng chạm đất” tại nơi bóng dừng để bắt đầu lại.

3. Bóng Trong Cuộc và Ngoài Cuộc (Luật X)

• Bóng ngoài cuộc khi:
  • Bóng đã hoàn toàn vượt qua đường biên dọc hoặc biên ngang.
  • Trọng tài thổi còi dừng trận đấu.
• Bóng trong cuộc: Trong mọi trường hợp khác, kể cả khi bóng bật ra từ cột dọc, xà ngang hoặc từ trọng tài.

4. Bàn Thắng Hợp Lệ (Luật XI)

Một bàn thắng được công nhận khi toàn bộ quả bóng đã vượt qua vạch vôi cầu môn, giữa hai cột dọc và dưới xà ngang, miễn là không có lỗi nào được thực hiện bởi đội ghi bàn trước đó (ví dụ: dùng tay chơi bóng).

IV. Lỗi và Các Hình Thức Phạt

1. Lỗi và Hành Vi Phi Thể Thao (Luật XII)

Các lỗi được chia thành hai loại chính:

• Các lỗi bị phạt trực tiếp (tính là lỗi tổng hợp):
  • Đá, ngáng, nhảy vào, chèn, đánh, xô đẩy đối phương.
  • Lôi kéo, nhổ nước bọt vào đối phương.
  • Xoạc bóng (trừ thủ môn trong khu phạt đền).
  • Cố tình dùng tay chơi bóng.
• Các lỗi bị phạt gián tiếp:
  • Thủ môn giữ bóng quá 4 giây ở phần sân nhà.
  • Thủ môn bắt bóng lại từ đường chuyền về của đồng đội khi bóng chưa qua giữa sân hoặc chưa chạm đối phương.
  • Lối chơi nguy hiểm.
  • Cản trở đối phương di chuyển một cách hợp lệ.

2. Xử Phạt Kỷ Luật

• Thẻ Vàng (Cảnh cáo): Dành cho các hành vi phi thể thao, phản ứng với trọng tài, câu giờ, vi phạm cự ly khi đá phạt, ra vào sân không phép.
• Thẻ Đỏ (Truất quyền thi đấu): Dành cho các hành vi bạo lực, chơi bóng thô bạo, nhổ nước bọt, ngăn cản một cơ hội ghi bàn rõ rệt bằng cách trái luật, nhận thẻ vàng thứ hai.
  • Cầu thủ bị thẻ đỏ phải rời sân. Đội đó sẽ phải thi đấu thiếu người trong 2 phút hoặc cho đến khi đối phương ghi bàn.

3. Lỗi Tổng Hợp (Luật XIV)

Đây là một trong những luật đặc trưng nhất của futsal.

• Cách tính: Chỉ các lỗi bị phạt trực tiếp mới được tính là lỗi tổng hợp.
• Xử phạt:
  • Từ lỗi thứ 1 đến lỗi thứ 5 trong mỗi hiệp: Đội đối phương được hưởng quả phạt trực tiếp, có thể có hàng rào.
  • Từ lỗi tổng hợp thứ 6 trở đi: Đội đối phương được hưởng một quả phạt trực tiếp không hàng rào từ chấm phạt đền thứ hai (cách khung thành 10m) hoặc tại nơi phạm lỗi (nếu gần hơn). Cầu thủ đá phạt phải sút thẳng về phía khung thành.

4. Quả Phạt Đền (Luật XV)

Khi một cầu thủ phạm lỗi đáng bị phạt trực tiếp trong khu vực phạt đền của đội mình, đội đối phương sẽ được hưởng một quả phạt đền từ chấm phạt đền thứ nhất (cách khung thành 6m).

V. Các Tình Huống Cố Định Khác

1. Đá Biên (Luật XVI)

• Khi bóng đi hết đường biên dọc, đội không chạm bóng cuối cùng được đá biên.
• Bóng phải được đặt trên đường biên dọc.
• Cầu thủ thực hiện phải đá trong vòng 4 giây.
• Bàn thắng không được công nhận trực tiếp từ quả đá biên.

2. Ném Phát Bóng (Luật XVII)

• Khi đội tấn công đưa bóng đi hết đường biên ngang, thủ môn đội phòng ngự sẽ thực hiện quả ném phát bóng.
• Thủ môn phải dùng tay ném bóng từ trong khu phạt đền. Bóng hợp lệ ngay khi ra khỏi khu phạt đền.
• Thủ môn có thể ném bóng trực tiếp qua nửa sân.
• Cầu thủ đối phương phải đứng ngoài khu phạt đền.

3. Phạt Góc (Luật XVIII)

• Khi đội phòng ngự đưa bóng đi hết đường biên ngang, đội tấn công được hưởng quả phạt góc.
• Bóng được đặt trong cung đá phạt góc.
• Cầu thủ thực hiện phải đá trong vòng 4 giây.
• Bàn thắng có thể được ghi trực tiếp từ quả phạt góc.

Kết Luận

Nắm vững luật bóng đá 5 người không chỉ giúp bạn thi đấu hiệu quả, an toàn hơn mà còn nâng cao trải nghiệm khi theo dõi các trận đấu futsal chuyên nghiệp. Từ quy định thay người liên tục, luật 4 giây cho đến lỗi tổng hợp, mỗi quy tắc đều góp phần tạo nên nhịp độ nhanh và đầy kịch tính của môn thể thao này. Hy vọng rằng cẩm nang chi tiết này sẽ là người bạn đồng hành đáng tin cậy của bạn trên sân futsal.