Nhiều năm trước, một huấn luyện viên mà tôi biết đã thách thức đội tuyển trẻ của mình phải cống hiến trọn vẹn hơn để vươn tới đỉnh cao. Ban đầu, cả đội đáp lại đầy nhiệt huyết. Các chương trình tập luyện khắc nghiệt được triển khai, mời gọi các vận động viên trẻ dấn thân vào một hành trình đầy cam go, kể cả những người có hoàn cảnh khó khăn nhất.
Nhưng sự lãng mạn ban đầu sớm phai nhạt khi những cơn đau cơ kéo dài, những giọt mồ hôi không ngừng rơi và những thất bại đầu tiên ập đến. Vài đôi giày bắt đầu bị bỏ quên, một số buổi tập bị bỏ lỡ, còn phòng thay đồ thì không còn ngăn nắp và đầy ắp tiếng cười như trước. Một vài thành viên bắt đầu than phiền và muốn từ bỏ: “Đây không phải là điều chúng tôi mong đợi! Lịch tập quá khắc nghiệt và chẳng có gì vui vẻ! Chúng tôi muốn chiến thắng, nhưng cái giá phải trả thật quá sức chịu đựng!” Đó là lúc sức mạnh của những câu nói hay về lòng kiên trì cần được phát huy.
Tuy nhiên, vị huấn luyện viên vẫn kiên định, chỉ ra rằng những kỳ vọng ban đầu của họ quá ngây thơ, và những gì họ đang trải nghiệm chính là một phần của cái giá phải trả để chạm đến vinh quang. Ông khẳng định rằng bản chất của thể thao đỉnh cao vốn không hề dễ dàng và luôn đầy rẫy lộn xộn, điều đó không chỉ đúng trong việc chinh phục thử thách mà còn trong bất kỳ hành trình rèn luyện nào.
Chúng ta thích nghĩ về mình là người có ý chí và đầy đam mê, nhưng thực tế, điều đó thường dựa trên một quan niệm quá ngây thơ và lãng mạn về sự kiên trì. Chúng ta chưa thực sự kiên trì như những huyền thoại thể thao đã truyền cảm hứng. Họ không nói: “Hãy kiên trì theo cảm xúc nhất thời của bạn”; cũng không nói: “Hãy kiên trì theo cách mà mạng xã hội định nghĩa”, mà là: “Hãy kiên trì như cách tôi đã đổ mồ hôi và nước mắt trên sân tập!”
Và phần lớn, chúng ta đã không làm được như vậy.
Sự Thật Trần Trụi Về Lòng Kiên Trì
Chúng ta vẫn chưa thực sự kiên trì nếu chúng ta chưa học được cách vượt qua những giới hạn mà bản thân tự đặt ra.
-
Chúng ta chưa tôn trọng đối thủ của mình, cũng không coi thất bại là cơ hội để học hỏi. Chúng ta chưa nỗ lực hết mình cho những người đang cạnh tranh cùng chúng ta. Giống như những câu nói hay về anh hùng dân tộc, họ cũng là động lực để ta vươn lên.
-
Chúng ta chưa tha thứ cho đồng đội mắc sai lầm, cũng không bỏ qua những va chạm trên sân đấu. Trong nỗi thất vọng, chúng ta chưa cầu chúc cho đối thủ của mình, những người đã vô tình gây ra chấn thương cho ta, vì họ không thực sự nhận thức được hành động của mình trong lúc thi đấu căng thẳng.
-
Chúng ta chưa đủ rộng lượng để bỏ qua cái tôi khi bị đánh giá thấp hay phớt lờ. Thay vào đó, chúng ta để sự cay đắng và mong muốn bỏ cuộc lấn át đi sự thấu hiểu và lòng cảm thông. Chúng ta chưa rũ bỏ được sự hậm hực của mình.
-
Chúng ta chưa để bản thân dễ bị tổn thương đến mức có thể bị chỉ trích và từ chối khi thử một kỹ thuật mới. Chúng ta chưa từ bỏ nỗi sợ bị người khác hiểu lầm, hoặc trông không hoàn hảo, hoặc không tỏ ra mạnh mẽ và kiểm soát được mọi thứ. Chúng ta chưa dám mạo hiểm, dám theo đuổi đam mê mà không có sự bảo đảm chắc chắn nào.
-
Chúng ta chưa mở lòng đủ để chấp nhận sự đa dạng trong thể thao, chưa thể coi mọi vận động viên là anh em, bất kể quốc tịch, màu da hay xuất thân. Chúng ta vẫn âm thầm nuôi dưỡng suy nghĩ rằng thành công của chúng ta và những người chúng ta hâm mộ đáng quý hơn của những người khác trên thế giới.
-
Chúng ta vẫn chưa thực sự chọn con đường khó khăn, chưa dám ngồi vào bàn ăn của những nhà vô địch và học hỏi từ họ. Chúng ta vẫn có xu hướng muốn ở bên những người nổi tiếng và có ảnh hưởng thay vì tập trung vào quá trình rèn luyện gian khổ, giống như một ngày u ám với câu nói hay về trời mưa.
-
Chúng ta vẫn chưa hy sinh bản thân trọn vẹn đến mức đánh đổi mọi thứ vì lợi ích của tập thể. Chúng ta chưa thực sự đặt lợi ích của đội lên trên hết, đặc biệt là khi đối đầu với những đối thủ mạnh nhất. Chúng ta chưa sẵn sàng “chết” trên sân vì chính những người đang cố gắng đánh bại chúng ta. Đôi khi, sau những giờ tập luyện căng thẳng, vài người lại tìm đến những câu nói hay về bia rượu để giải tỏa, nhưng đó không phải là con đường của nhà vô địch.
-
Chúng ta chưa theo đuổi đam mê với một trái tim thuần khiết, không tìm kiếm danh vọng cá nhân trong các mối quan hệ đồng đội. Chúng ta không để trái tim mình tan vỡ vì thất bại mà muốn xâm phạm vào không gian của người khác, dù theo cách tinh tế nhất. Việc chỉ quanh quẩn trong vùng an toàn cũng giống như ngắm những câu nói hay về cá cảnh, mãi mãi không thể vươn ra biển lớn.
-
Chúng ta chưa đi trong kiên nhẫn, chưa cho đồng đội không gian họ cần để hòa nhập với lối chơi chung theo nhịp độ của riêng họ. Chúng ta vẫn chưa sẵn lòng đổ mồ hôi máu một cách kiên nhẫn để giữ vững lòng trung thành với đội.
-
Chúng ta chưa chống lại bản năng tự nhiên là phán xét người khác, là gán ghép động cơ. Chúng ta chưa để kết quả trên sân đấu là câu trả lời cuối cùng.
-
Cuối cùng, và không kém phần quan trọng, chúng ta chưa yêu thương và tha thứ cho chính bản thân mình, để biết rằng sai lầm không phải là rào cản ngăn cách chúng ta với mục tiêu. Chúng ta vẫn chưa tin đủ vào tiềm năng của bản thân để luôn luôn bắt đầu lại từ đầu sau mỗi lần vấp ngã.
Kết Luận
Chúng ta chưa kiên trì như những nhà vô địch vĩ đại.
Sau khi vợ mình là Raissa qua đời, triết gia Jacques Maritain đã biên tập lại nhật ký của bà. Trong Lời tựa, ông mô tả cuộc chiến đấu của bà với căn bệnh đã cướp đi sinh mạng của bà. Kiệt sức và không thể nói được, bà đã chiến đấu kịch liệt đến những ngày cuối cùng. Sự đau đớn của bà vừa thử thách, vừa làm cho đức tin của chính Maritain trưởng thành. Từ việc chứng kiến nỗi đau đó, Maritain viết: “Chỉ có hai loại người nghĩ rằng tình yêu là dễ dàng: các vị thánh, những người qua nhiều năm dài hy sinh đã tạo được một thói quen đức hạnh, và những người ngây thơ không biết mình đang nói gì.”
Điều này cũng hoàn toàn đúng với lòng kiên trì trong thể thao. Chỉ có hai loại người nghĩ rằng nó dễ dàng: những nhà vô địch, những người qua nhiều năm dài hy sinh đã biến nó thành bản năng, và những người ngây thơ chưa bao giờ thực sự nếm trải mùi vị của mồ hôi, nước mắt và cả máu trên hành trình chinh phục đỉnh cao.
