Contents
Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) đã gửi văn bản đến các câu lạc bộ, hướng dẫn chi tiết về những sửa đổi, bổ sung quan trọng trong Luật Thi Đấu Bóng Đá 2022-2023 của Hội đồng Luật Bóng Đá Quốc tế (IFAB). Các thay đổi này bao gồm quy định về việc thay thế cầu thủ dự bị, làm rõ hơn về lỗi dùng tay chơi bóng, và đánh giá tình huống việt vị. Bài viết này sẽ đi sâu vào phân tích các quy định mới, giúp người hâm mộ và các cầu thủ hiểu rõ hơn về những cập nhật quan trọng này.
I. Thay Đổi Quy Định Về Cầu Thủ Dự Bị
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất liên quan đến việc thay thế cầu thủ dự bị. Trong giai đoạn “hậu Covid-19”, quy định tạm thời cho phép mỗi đội được thay tối đa 5 cầu thủ dự bị đã trở thành chính thức và phải được thể hiện trong Điều lệ giải đấu.
- Số lượng cầu thủ dự bị: Mỗi đội được đăng ký tối đa 15 cầu thủ dự bị.
- Số lần thay thế: Mỗi đội được thay thế tối đa 5 cầu thủ dự bị trong mỗi trận đấu. Số lần thay thế này chỉ được thực hiện trong 3 lần thay thế, trừ trường hợp việc thay thế diễn ra trong khoảng thời gian nghỉ giữa hiệp. Khi hai đội thay cầu thủ cùng lúc, mỗi đội đều bị tính là đã sử dụng một lần thay thế.
- Hiệp phụ: Trong các trận đấu loại trực tiếp có hai hiệp phụ, mỗi đội có thể được thay thế thêm 1 cầu thủ dự bị thứ 6. Tuy nhiên, điều này cần được quy định rõ trong Điều lệ giải, không phải là quy định mặc định.
II. Làm Rõ Các Tình Huống Quản Lý Trận Đấu
IFAB cũng đưa ra những làm rõ về cách trọng tài quản lý và điều hành trận đấu, đặc biệt là trong các tình huống quan trọng như tung đồng xu, xử lý kỷ luật và thực hiện các quả phạt.
- Tung đồng xu: Trách nhiệm của trọng tài trong việc tung đồng xu để xác định đội có quyền chọn giao bóng, chọn cầu môn hoặc chọn thực hiện trước/sau trong loạt đá luân lưu 11m là tuyệt đối, không ai khác có quyền can thiệp.
- Xử lý kỷ luật: Trong loạt đá luân lưu 11m, những người của đội bóng không tham gia thi đấu (bao gồm cầu thủ, cầu thủ dự bị hoặc đã bị thay thế, cán bộ đội bóng) có thể bị trọng tài xử lý kỷ luật bằng thẻ vàng, thẻ đỏ nếu có vi phạm.
- Tấn công người ngoài cuộc: Quy định về việc cầu thủ tấn công người ngoài cuộc đã được làm rõ. Nếu trọng tài dừng trận đấu để xử lý tình huống này, việc xử phạt sẽ được thực hiện tùy thuộc vào vị trí và hành vi của cầu thủ:
- Nếu cầu thủ tự ý rời sân và thực hiện hành vi vi phạm ngoài sân, trọng tài sẽ phạt bằng quả đá gián tiếp trên đường biên.
- Nếu hành vi vi phạm xảy ra trong sân, trọng tài sẽ thực hiện quả thả bóng chậm để bắt đầu lại trận đấu.
- Vị trí thủ môn khi bắt phạt đền: Thủ môn phải đứng cả hai chân trên đường cầu môn trước khi bóng được đá. Sau khi bóng vào cuộc, thủ môn có thể có một chân bước lên phía trước vạch hoặc chân còn lại đứng trên vạch hoặc lùi ra sau vạch cầu môn.
III. Phân Tích Lỗi Dùng Tay Chơi Bóng và Tình Huống Việt Vị
Hai nội dung gây nhiều tranh cãi trong thời gian qua là lỗi dùng tay chơi bóng và lỗi việt vị đã được IFAB làm rõ hơn.
A. Lỗi Dùng Tay Chơi Bóng
- Phạm vi cánh tay: Phần cánh tay chạm bóng được tính từ đáy nách, không phải từ cuối ống tay áo.
- Hành vi cố ý: Việc cầu thủ cố tình dùng tay chơi bóng vẫn bị coi là phạm lỗi.
- Các yếu tố xem xét:
- Không phạm lỗi: Cầu thủ sẽ không bị coi là phạm lỗi nếu tư thế tay lúc chạm bóng là tự nhiên khi di chuyển, hoặc dùng tay chống đỡ khi ngã.
- Trường hợp đặc biệt (“tai nạn”): Cầu thủ không bị coi là phạm lỗi nếu đã chơi bóng bằng bộ phận hợp lệ và bóng nảy vào tay một cách mất kiểm soát, hoặc đang mở rộng tay và bất ngờ bị đồng đội đá bóng trúng tay.
- Ghi bàn sau khi bóng chạm tay: Bàn thắng sẽ không được công nhận nếu cầu thủ để bóng chạm tay một cách không cố ý ngay trước khi bóng vào lưới hoặc ngay lập tức ghi bàn vào lưới đối phương sau khi bóng chạm tay. Tuy nhiên, nếu tư thế tay không bị coi là phạm lỗi và không ghi bàn ngay lập tức, bàn thắng vẫn được công nhận.
Cầu thủ thực hiện pha phạm lỗi dùng tay chơi bóng.
B. Đánh Giá Tình Huống Việt Vị
IFAB đã làm rõ khái niệm “cầu thủ phòng ngự đã chơi bóng” để tránh những cách hiểu và áp dụng không thống nhất.
- Nguyên tắc cũ (từ 2014): Cầu thủ việt vị được hưởng lợi từ đường chuyền hoặc cú chạm bóng của đồng đội, bật lại từ cầu thủ phòng ngự đối phương hoặc khung thành, sẽ bị phạt việt vị. Nếu cầu thủ phòng ngự đã chơi bóng nhưng bóng không đi theo ý muốn và tới chân cầu thủ tấn công ở vị trí việt vị, thì cầu thủ tấn công đó được chơi bóng và không bị phạt việt vị.
- Làm rõ hiện tại: Khái niệm “cầu thủ phòng ngự đã chơi bóng” được xem xét dựa trên các yếu tố:
- Khoảng cách di chuyển: Cự ly giữa bóng và cầu thủ, rõ ràng nhìn thấy bóng.
- Tốc độ di chuyển: Tốc độ của bóng.
- Phản ứng của cầu thủ: Hành động có phải do bản năng hay không.
- Bóng trên mặt đất: Bóng di chuyển trên mặt đất thường dễ kiểm soát hơn trên không.
- Ví dụ minh họa:
- Nếu cầu thủ tấn công nhận bóng sau khi đã được một cầu thủ phòng ngự chủ động chơi bóng, cầu thủ tấn công đó sẽ được chơi bóng và không bị phạt việt vị.
- Nếu cầu thủ phòng ngự chạm bóng nhưng chưa được coi là chủ động chơi bóng, và bóng tới chân cầu thủ tấn công ở vị trí việt vị, thì cầu thủ tấn công đó sẽ bị phạt việt vị.
Những cập nhật này từ IFAB thể hiện nỗ lực không ngừng nhằm làm cho Luật Thi Đấu trở nên rõ ràng, công bằng và phù hợp hơn với xu thế phát triển của bóng đá hiện đại. Các câu lạc bộ và trọng tài cần nắm vững những thay đổi này để áp dụng chính xác trong các giải đấu sắp tới, tránh những sai phạm có thể dẫn đến việc áp dụng luật xử thua trong bóng đá.
