Thạt Luổng (That Luang), tọa lạc tại thủ đô Viêng Chăn, Lào, không chỉ là một công trình kiến trúc Phật giáo đồ sộ mà còn là biểu tượng thiêng liêng, thể hiện tinh thần và chủ quyền của đất nước này. Ngôi bảo tháp vĩ đại này mang trong mình giá trị lịch sử và văn hóa sâu sắc, thu hút du khách thập phương bởi vẻ đẹp uy nghiêm và ý nghĩa tâm linh.
Vị Trí và Thông Tin Cơ Bản Về Thạt Luổng
Thạt Luổng tọa lạc trên một khu đất cao, rộng và bằng phẳng ở phía Đông thủ đô Viêng Chăn. Công trình mở cửa đón khách tất cả các ngày trong tuần, với thời gian hoạt động từ 08:00 đến 12:00 và 13:00 đến 16:00. Giá vé vào cổng hiện tại là 50.000 kíp, tương đương khoảng 135.000 VND/người.
Là ngôi chùa tháp có quy mô lớn và kiến trúc đẹp nhất tại Lào, Thạt Luổng được xây dựng vào thế kỷ XVI, gắn liền với lịch sử dời đô của Vương quốc Lán Xạng (Triệu Voi) về Viêng Chăn. Biểu tượng này phản ánh trí tuệ và sự sáng tạo của người dân Lào qua nhiều thế hệ.
Di Chuyển Đến Thạt Luổng
Nằm không quá xa trung tâm Viêng Chăn, du khách có thể dễ dàng di chuyển đến Thạt Luổng bằng taxi, xe bus hoặc tuk tuk. Việc lựa chọn tuk tuk mang đến một trải nghiệm thú vị, giúp bạn cảm nhận rõ hơn không khí trong lành và cảnh quan trên đường đi. Chi phí di chuyển bằng tuk tuk về một chiều dao động khoảng 50.000 kíp (135.000 VND), tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể thương lượng giá trước với tài xế để có được mức phí hợp lý nhất.
Thạt Luổng, kỳ quan kiến trúc gắn liền với văn hóa Phật giáo tại Lào 2
Lịch Sử Hình Thành và Xây Dựng
Trong tiếng địa phương, “Thạt Luổng” có nghĩa là “Tháp vĩ đại” hoặc “Tháp xá lợi linh thiêng”, khẳng định vai trò và giá trị lịch sử to lớn của công trình. Thạt Luổng là một trong những di tích quan trọng nhất tại Viêng Chăn.
Công trình được khởi công xây dựng vào năm 1566 dưới triều đại Vua Setthathirat, đánh dấu sự kiện Vương quốc Lán Xạng dời đô về Viêng Chăn. Theo các ghi chép, trước đó, vào khoảng năm thứ ba trước Công nguyên, một nhóm người truyền đạo từ Ấn Độ đã xây dựng một lăng tẩm trên nền đất này để lưu giữ xá lợi của Đức Phật.
Sau khi Vua Setthathirat dời đô, Thạt Luổng được xây dựng lại với kiến trúc giữ gìn đến ngày nay. Tương truyền, đây là một trong số ít những ngôi chùa trên thế giới được lưu giữ xá lợi của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Các thư tịch cổ cho biết, vào năm 236 Phật lịch (307 TCN), một ngôi chùa đã được xây dựng tại đây.
Khi Phật giáo trở thành quốc đạo và Viêng Chăn trở thành thủ đô mới, ngôi chùa được tu bổ. Người xưa đã xây bọc lấy ngôi tháp cũ để đảm bảo sự kiên cố và giữ gìn kiến trúc ban đầu.
Thạt Luổng được hoàn thành sau 6 năm xây dựng, với phần đỉnh tháp được dát vàng ròng. Tuy nhiên, qua các cuộc xâm lược và cướp phá của người Miến Điện, Xiêm và Trung Quốc, đặc biệt là sự tàn phá nặng nề của người Thái vào năm 1828, tháp đã bị bỏ hoang. Đến năm 1900, công trình được người Pháp khôi phục dựa trên bản vẽ chi tiết của kiến trúc sư Louis Delaporte. Sau những lần hư hại tiếp theo trong chiến tranh Pháp – Thái, Thạt Luổng mới được phục dựng hoàn chỉnh sau Thế chiến II và tồn tại đến ngày nay.
Thạt Luổng, kỳ quan kiến trúc gắn liền với văn hóa Phật giáo tại Lào 3
Kiến Trúc Độc Đáo Của Thạt Luổng
Thạt Luổng, tọa lạc trên khu đất cao và bằng phẳng ở phía Đông thủ đô, sở hữu một kiến trúc độc đáo, được xem là tòa bảo tháp lớn và đẹp nhất Lào. Với chiều cao 44 mét và chiều rộng 69 mét, Thạt Luổng được xây dựng theo dáng hình kim tự tháp, bao quanh bởi 30 bảo tháp nhỏ hơn.
Điểm nhấn nổi bật nhất là phần đỉnh tháp được dát 500kg vàng lá, tạo nên vẻ ngoài rực rỡ, lộng lẫy và trở thành biểu tượng cho sự phồn vinh của nước Lào.
Tòa tháp được chia thành ba bệ, tượng trưng cho các giai đoạn giác ngộ Phật pháp. Bệ tháp chính có bốn cạnh dài 69 mét (hướng Đông – Tây) và 68 mét (hướng Bắc – Nam), được ốp bằng 323 phiến đá kiên cố. Tầng thứ hai bao gồm các cạnh dài 48 mét, với hình dáng 120 cánh sen nở rộ. Giữa tầng hai và ba là 30 tháp nhỏ, mô phỏng hình dáng Thạt Luổng trung tâm, đắp hàng chữ Bali ghi lời răn của Đức Phật.
Tầng trên cùng, khu vực trung tâm của tháp, được xây dựng theo hình dáng quả bầu, trang trí bằng họa tiết cánh sen nở rộ và phủ 500kg vàng lá.
Một hành lang có mái che, mỗi mặt dài 85 mét, bao quanh tòa tháp chính, với các trang và tượng Phật được bài trí dọc hai bên.
Thạt Luổng, kỳ quan kiến trúc gắn liền với văn hóa Phật giáo tại Lào 4
Thạt Luổng, kỳ quan kiến trúc gắn liền với văn hóa Phật giáo tại Lào 5
Lễ Hội Thạt Luổng: Nét Văn Hóa Tâm Linh Đặc Sắc
Lễ hội Thạt Luổng được tổ chức hàng năm vào những ngày giáp Rằm tháng 12 Âm lịch, kéo dài trong một tuần và kết thúc vào đúng ngày Rằm. Ngày chính của lễ hội thường diễn ra từ chiều ngày 31/10 đến hết ngày 2/11 (tức ngày 15/12 Âm lịch). Đây là dịp để người dân Lào cầu nguyện cho sự an lành và bày tỏ lòng biết ơn đối với đất trời, thần thánh.
Phần Lễ Trang Nghiêm
Điểm nhấn của lễ hội là Lễ rước tháp (Hè Phạ Sạt Phơng) từ chùa Mẹ Xỉ Mương đến Thạt Luổng. Chiếc tháp nhỏ này, được làm từ xốp và kết hoa sáp ong vàng rực, mô phỏng kiến trúc đền thờ. Trên đỉnh tháp cắm 9 bông sen trắng, xung quanh trang trí tua rua hoặc tiền âm.
Khi đoàn rước đến Thạt Luổng, họ sẽ đi vòng quanh tháp ba lần trước khi dâng lễ cho các sư thầy. Mỗi gia đình hoặc nhóm người có thể cùng nhau dâng một mâm lễ vật.
Vào ngày Rằm tháng 12 Âm lịch, hàng ngàn nhà sư từ khắp cả nước tề tựu về Thạt Luổng. Phật tử xếp hàng dọc hai bên đường để dâng lễ vật như tiền, bánh kẹo, xôi. Hoạt động này mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc đối với người dân Lào và cả cộng đồng người Lào kiều ở Đông Bắc Thái Lan.
Trong đêm cuối của lễ hội, Phật tử tham dự lễ rước nến lung linh quanh khuôn viên tháp, theo dõi màn pháo hoa rực rỡ, cầu mong một năm mới ấm no.
Thạt Luổng, kỳ quan kiến trúc gắn liền với văn hóa Phật giáo tại Lào 6
Thạt Luổng, kỳ quan kiến trúc gắn liền với văn hóa Phật giáo tại Lào 7
Thạt Luổng, kỳ quan kiến trúc gắn liền với văn hóa Phật giáo tại Lào 8
Phần Hội Sôi Động
Bên cạnh các nghi lễ trang trọng, phần hội của Lễ hội Thạt Luổng còn sôi động với các trò chơi dân gian, biểu diễn văn nghệ, thể thao và hội chợ. Các làn điệu dân ca, dân vũ nổi tiếng của Lào như Lăm Lường, Lăm Tơi, Lăm Sa La Văn, Lăm Si Phăn Đon, Lăm Tằng Vải… được biểu diễn.
Đặc biệt, trò chơi Tị Khi (Hockey) với hai phe đại diện cho quan chức và nông dân, gồm ba hiệp đấu, mỗi hiệp 20-30 phút, là một hoạt động cầu mong mưa thuận gió hòa và mùa màng bội thu.
Thạt Luổng, kỳ quan kiến trúc gắn liền với văn hóa Phật giáo tại Lào 9
Thạt Luổng, kỳ quan kiến trúc gắn liền với văn hóa Phật giáo tại Lào 10
Thạt Luổng không chỉ là một bảo tháp mang tính biểu tượng mà còn định hình hình ảnh quốc gia Triệu Voi. Nếu có dịp ghé thăm Lào, đừng quên trải nghiệm và chia sẻ câu chuyện của bạn về công trình kiến trúc kỳ vĩ này.
