Contents
Hiệp phụ, hay còn gọi là Extra Time (ET), là một quy định chính thức trong Luật Bóng đá, được ban hành bởi Hội đồng Bóng đá Quốc tế (IFAB). Đây là khoảng thời gian thi đấu bổ sung, đóng vai trò then chốt trong việc phân định thắng thua ở những trận cầu không thể có kết quả hòa sau 90 phút thi đấu chính thức, đặc biệt là trong các vòng đấu loại trực tiếp hoặc các trận chung kết.
Cảnh sát phong tỏa và khám nghiệm khu vực phát hiện thi thể nạn nhân
Cấu Trúc Và Thời Gian Của Hiệp Phụ
Một hiệp phụ tiêu chuẩn có tổng thời gian là 30 phút, được chia thành hai hiệp đấu, mỗi hiệp kéo dài 15 phút. Giữa hai hiệp phụ, các đội sẽ có một khoảng nghỉ ngắn (khoảng 1 phút) để đổi sân và bổ sung nước, khác biệt với thời gian nghỉ kỹ thuật dài hơn giữa hai hiệp chính. Sau khi kết thúc 90 phút thi đấu chính thức, các đội sẽ có khoảng 5 phút nghỉ ngơi trước khi bước vào hiệp phụ thứ nhất.
Phân Biệt Hiệp Phụ Và Bù Giờ
Nhiều người hâm mộ thường nhầm lẫn giữa hiệp phụ và bù giờ. Tuy nhiên, hai khái niệm này hoàn toàn khác biệt:
| Tiêu chí | Hiệp Phụ (Extra Time) | Bù Giờ (Stoppage Time/Added Time) |
|---|---|---|
| Định nghĩa | Khoảng thời gian thi đấu bổ sung 30 phút, áp dụng sau 90 phút thi đấu chính thức (bao gồm cả bù giờ) nếu tỷ số hòa. | Khoảng thời gian cộng thêm vào cuối mỗi hiệp đấu để bù đắp cho thời gian bị gián đoạn. |
| Thời lượng | 30 phút, chia làm hai hiệp 15 phút. | Vài phút, tùy thuộc vào quyết định của trọng tài dựa trên các gián đoạn. |
| Mục đích | Phân định thắng thua trong các trận đấu loại trực tiếp. | Bù đắp thời gian thi đấu bị mất do thay người, chấn thương, kỷ luật, hoặc kiểm tra VAR. |
| Thời điểm diễn ra | Sau khi kết thúc 90 phút thi đấu chính thức nếu tỷ số hòa. | Cộng thêm vào cuối mỗi hiệp đấu (hiệp 1, hiệp 2, và cả hai hiệp phụ nếu có). |
| Điều kiện áp dụng | Chỉ áp dụng trong các trận đấu loại trực tiếp hoặc chung kết. | Áp dụng trong mọi trận đấu. |
| Thay người | Thường được phép sử dụng thêm 1 quyền thay người thứ sáu. | Các lần thay người trong thời gian bù giờ vẫn tính vào tổng số lượt thay người cho phép. |
Cảnh sát phong tỏa và khám nghiệm khu vực phát hiện thi thể nạn nhân
Điều Kiện Áp Dụng Và Quy Định Của Hiệp Phụ
Hiệp phụ không áp dụng cho mọi trận đấu có tỷ số hòa mà phụ thuộc vào điều lệ của giải đấu, thường là các trận đấu loại trực tiếp. Các quy định trong hiệp phụ về cơ bản tuân thủ luật bóng đá thông thường, nhưng có những điểm điều chỉnh quan trọng:
- Quyền Thay Người: Mỗi đội được phép sử dụng thêm một quyền thay người thứ sáu nếu trận đấu bước vào hiệp phụ, bổ sung cho 5 lần thay người trong 90 phút chính thức. Các đội có tối đa 3 lượt dừng trận đấu để thay người trong 90 phút và được thêm 1 lượt dừng bổ sung trong hiệp phụ. Việc thay người vào các thời điểm nghỉ giữa hiệp không bị tính là một lượt dừng.
| Giai đoạn | Số cầu thủ được thay | Số lượt dừng trận đấu tối đa |
|---|---|---|
| 90 phút chính thức | 5 cầu thủ | 3 lượt |
| Hiệp phụ | Thêm 1 cầu thủ | Thêm 1 lượt (tổng 4 lượt) |
- Thẻ Phạt: Thẻ vàng và thẻ đỏ nhận trong hiệp phụ được tính như trong 90 phút chính thức. Cầu thủ nhận hai thẻ vàng trong cả trận đấu (bao gồm hiệp phụ) sẽ bị truất quyền thi đấu.
- VAR (Trợ lý Trọng tài Video): Công nghệ VAR tiếp tục được áp dụng trong hiệp phụ để hỗ trợ trọng tài trong các quyết định quan trọng.
- Bù Giờ trong Hiệp Phụ: Tương tự hiệp chính, trọng tài có thể cộng thêm thời gian bù giờ vào cuối mỗi hiệp phụ để bù đắp cho thời gian bị gián đoạn.
Vai Trò Và Tầm Quan Trọng Của Hiệp Phụ
Hiệp phụ đóng vai trò quan trọng trong bóng đá hiện đại:
- Xác định đội chiến thắng xứng đáng: Đảm bảo đội chiến thắng là đội thể hiện tốt nhất trong suốt trận đấu.
- Tăng tính kịch tính và hấp dẫn: Tạo ra những khoảnh khắc nghẹt thở, căng thẳng và thu hút người xem.
- Cơ hội thể hiện bản lĩnh: Là dịp để các cầu thủ chứng tỏ ý chí, quyết tâm và khả năng chịu áp lực.
Các Quy Tắc Hiệp Phụ Đã Bị Bãi Bỏ
Trong quá khứ, FIFA đã thử nghiệm các luật như “Bàn thắng vàng” (Golden Goal) và “Bàn thắng bạc” (Silver Goal) nhằm giảm thiểu loạt sút luân lưu. Tuy nhiên, các luật này đã bị bãi bỏ do những tranh cãi và khuyến khích lối chơi tiêu cực. Hiện tại, luật thi đấu đủ 30 phút hiệp phụ được áp dụng rộng rãi.
Những Hiệp Phụ Đi Vào Lịch Sử Bóng Đá
Hiệp phụ đã chứng kiến nhiều khoảnh khắc lịch sử đáng nhớ:
- Chung kết World Cup 1994: Bàn thắng của Roberto Baggio giúp Ý đánh bại Brazil.
- Chung kết Champions League 2014: Real Madrid ghi 3 bàn trong hiệp phụ để đánh bại Atlético Madrid.
- Chung kết World Cup 2014: Mario Götze ghi bàn thắng quyết định giúp Đức vô địch.
- Chung kết World Cup 2022: Cú hat-trick của Kylian Mbappé kéo trận đấu vào hiệp phụ và loạt sút luân lưu.
Tương Lai Của Hiệp Phụ
Trước áp lực về thể chất đối với cầu thủ, các liên đoàn bóng đá đang xem xét khả năng loại bỏ hiệp phụ ở một số giải đấu, như Champions League, để các trận đấu tiến thẳng đến loạt sút luân lưu. Tuy nhiên, thay đổi này dự kiến sẽ chưa diễn ra sớm. UEFA đã bỏ luật đá hiệp phụ trong trận tranh Siêu cúp châu Âu từ năm 2023.
